CO2
 

Door de jarenlange ervaring is ACP dé specialist op het vlak van koolstofdioxide en deze kennis wordt dagelijks nog verder aangesterkt. Om dit kenbaar te maken naar industriële bulkklanten werd in de huisstijl van ACP gekozen voor een extra balkje met de boodschap acp=co2, die op alle documenten vermeld wordt. Daarnaast gebruikt ACP in alle geregistreerde domeinnamen het woord "acpco2".

Koolstofdioxide (ook kooldioxide genoemd) is een molecule die uit één koolstof en twee zuurstofatomen wordt samengesteld. De chemische formule, nl. CO2, wordt meestal gebruikt om koolstofdioxide aan te duiden.
In Nederland wordt vaak de term koolzuur gebruikt, ondanks het feit dat koolzuur eigenlijk een andere benaming voor waterstofcarbonaat is, dat ontstaat door toevoeging van CO2 aan water.

Kooldioxide werd ontdekt in het begin van de 17e eeuw door de Vlaming Jan Baptista van Helmont. Hij was de eerste die onderkende dat er verschillende gassen bestonden. Hij vond het woord "gas" uit (afgeleid van het Griekse woord chaos) en stelde vast dat "spiritus sylvestre" (=de wilde geest) vrijkwam bij het verbranden van houtskool.

Begin 1770 ontdekte Torbern Bergman dat een gelijk volume CO2-gas bijna volledig oplosbaar is in water bij 10°C en dat de oplosbaarheid van dit gas daalt als de temperatuur stijgt. Door te proeven en met lakmoespapier stelde hij ook vast dat de oplossing zwak zurig was. Dit gaf hem het idee om artificiële minerale waters te produceren.

In 1834 slaagde Faraday erin om koolstofdioxide vloeibaar te maken, maar dit enkel op laboratoriumschaal. Door de toenemende vraag van de mineraalwaterproducenten en de brouwerijen werd in 1884 in Duitsland de eerste keer op industriële schaal vloeibaar CO2 geproduceerd.

In 1897 werd ACP opgericht. Eerst produceerde ACP CO2 door recuperatie van CO2-gassen uit de verbranding van kalk in kalkovens. Nadien door de verbranding van cokes en nog later door de verbranding van zware stookolie. Vandaag recupereert ACP de CO2-gassen afkomstig van ammoniakproducenten.

Faraday maakte tevens in 1854 droogijs op laboratoriumschaal. Niettemin werd droogijs pas gecommercialiseerd in 1925 vanuit de Verenigde Staten.

Koolstofdioxide komt voor in 3 vormen nl. de vaste vorm (ook droogijs genoemd), vloeibare vorm en gasvorm.
Het gasvormig CO2 komt in lage concentraties voor in de atmosfeer als broeikasgas. Atmosferische koolstofdioxide ontstaat uit natuurlijke bronnen zoals bij vulkanische ontgassing, de verbranding van organisch materiaal en bij ademhalingsprocessen van aerobe organismen.

Daarnaast wordt ook kooldioxide geproduceerd bij het verbranden van fossiele brandstoffen (zoals bijv. bij vervoergebruik), maar het wordt ook geproduceerd door diverse micro-organismen (bijv. bij fotosynthese). De koolstofdioxide-inhoud in verse lucht varieert van 0,03% tot 0,06%, afhankelijk van de plaats. Inhalatie van lage concentraties CO2 (vanaf 5%) kan duizeligheid veroorzaken, terwijl inhalaties van hoge concentraties CO2 (vanaf 10%) verstikking veroorzaakt en tenslotte de dood als gevolg kan hebben.

Door zijn unieke eigenschappen wordt koolstofdioxide gebruikt in verschillende industriële toepassingen. Vandaar dat ACP in 2005 besloot om het Technology Center op te richten, dat zich focust op allerhande industriële CO2-toepassingen naar bulkklanten toe. Het Technology Center volgt de nieuwste trends en ontwikkelingen op de voet, zodat de industriële klant in samenwerking met ACP over de meest performante CO2-opslagtank kan beschikken.

Koolstofdioxide is een kleurloos en reukloos gas en bovendien is het CO2 beperkt oplosbaar in water. Het CO2-gas vormt in water het zwakke zuur waterstofcarbonaat of koolzuur. Dit minerale zuur reageert met de basische componenten aanwezig in het water. Gezien koolstofdioxide daarenboven niet toxisch en niet-corrosief is, is het een aanrader voor de behandeling van (afval)waters en dit in tegenstelling tot de sterke zuren, zoals zwavelzuur en chloorzuur. De neutralisatie van de pH door middel van CO2 is aldus een ecologisch verantwoorde manier, gezien deze CO2-injectie geen excessieve verzuring teweegbrengt en geen vervuilende elementen in het water introduceert.

In de drankenindustrie wordt koolstofdioxide veelvuldig gebruikt voor verschillende toepassingen. Zo wordt het CO2 gebruikt voor de carbonisatie van frisdranken. CO2 geeft een verfrissende smaak en biedt een bescherming tegen de groei van fungi en bacteriën. In 2000 ontwikkelde ACP het Safe-for-Food programma om aan de specifieke en veeleisende behoeften van deze sector te kunnen voldoen. Het Safe-for-Food programma voorziet een aantal bijkomende controles en diensten, teneinde de absolute voedselkwaliteit van het product te garanderen.

Ook brouwerijen zijn grote CO2-verbruikers, maar tevens hun klanten zoals drankgelegenheden, restaurants, enz. Deze gebruiken koolstofdioxide als aandrijfgas. Gezien deze gebruikers kleinere hoeveelheden kooldioxide consumeren, wordt het CO2 geleverd in gasflessen en minibulk opslagtanks. Als toonaangevend producent is Eurocylinder de belangrijkste toeleverancier van CO2 in cilinders en minibulk. Gezien de steeds strengere eisen op het vlak van hygiëne en veiligheid beschikt Eurocylinder over een uitgebreid park van aluminium cilinders. Deze gasflessen zijn uitgerust met een geavanceerd afsluitsysteem (restdrukventiel).

Eurocylinder biedt bovendien een oplossing voor grote "gasfles-gebruikers", nl. de minitank of minibulk. De minitank is een klein CO2-reservoir dat uiterst geschikt is voor de horecasector waar het verbruik ongeveer 500 kg CO2 per jaar bedraagt. Dit minibulk systeem is een volautomatisch systeem dat geen elektrische energie, geen onderhoud en geen andere afstellingen van de gebruiker vereist.
De minitank is een lagedrukreservoir die de hogedrukflessen perfect kan vervangen. De belevering gebeurt via de externe vulkast.

In de voedingsindustrie wordt koolstofdioxide gebruikt omwille van de lage temperatuur en bacteriostatische eigenschappen. Het koolstofdioxide kan hier gebruikt worden in verschillende vormen: vast (=droogijs), vloeibaar of gasvormig en wordt gebruikt om bijvoorbeeld te koelen of te vriezen.
ACP ontwikkelde hiervoor een sneeuwgenerator met unieke eigenschappen nl. de SnowCool, die zeer geschikt is voor fragiele levensmiddelen.

De dichtheid van CO2 bij standaardtemperatuur en -druk is rond 1,98 kg/m3. Dit is ongeveer 1,53 keer zoveel als lucht, waardoor het CO2-gas zich op de grond zet en gemakkelijk verwijderd kan worden door een goede ventilatie.

Aangezien koolstofdioxide volledig geoxideerd is, is het niet reactief en vrij onontvlambaar. Vandaar dat CO2 ook gebruikt wordt voor inertisatie of als blusmiddel.

Enkele typische eigenschappen:

  • CO2 kan niet voorkomen in vloeibare vorm in de open lucht (bij atmosferische druk)
  • CO2 kan niet vloeibaar gemaakt worden bij temperaturen boven 31°C.
  • Droogijs sublimeert tot CO2-gas bij atmosferische druk
  • CO2 wordt "superkritisch" boven 31°C

ACP beschikt over 3 CO2-productie-eenheden nl. Carbolim, Carbowil en Carbodour. Carbolim, gevestigd in Geleen (Nederland), werd opgericht in 1985. In 1993 besliste ACP de productiecapaciteit van Carbolim op te trekken naar 30 t CO2/uur. In 1998 besliste ACP om te investeren in een nieuwe productie-eenheid in Tertre (België), waardoor Carbodour ontstond. Carbodour heeft een productiecapaciteit van 15 t CO2/uur.

Gezien de gestage groei van ACP in Europa, wordt in 2001 Carbowil in Włocławek (Polen) opgericht. Door het groeiend succes in Polen wordt een nieuwe productie-eenheid gebouwd in Carbowil. De huidige productiecapaciteit van Carbowil bedraagt 22,5 t CO2/uur.

In Heusden-Zolder en Włocławek beschikt ACP tevens over een industriële droogijsproductie.

Droogijs of CO2 in vaste vorm wordt verkregen door de expansie van vloeibaar CO2 bij atmosferische druk. Bij deze expansie ontstaat ongeveer de helft sneeuw en de helft gas. Het gas wordt gerecupereerd. De CO2-sneeuw die verkregen wordt tijdens dat proces wordt samengedrukt in hogedrukextruders of hydraulische persen om te resulteren in pellets (kleine staafjes) of blokken.

Eind 2004 werden Cold Jet Benelux en Cold Jet Polska opgericht. Cold Jet Benelux en Cold Jet Polska spitsen zich toe op droogijsstralen, een reinigingstechniek door middel van droogijs. Onderhoud is trouwens een belangrijk onderdeel van de industriële activiteit. Cold Jet Benelux en Cold Jet Polska bieden naast kwalitatief hoogstaand droogijs een zeer ruime selectie aan zeer betrouwbare droogijsstraalmachines, nozzles en accessoires (onder de merknaam Cold Jet), voor alle types van reinigingen of oppervlaktebehandelingen, rekeninghoudend met eenieders budget. Het principe van droogijsstralen is gebaseerd op het gebruik van droogijs. Het droogijs wordt via de perslucht, die aangevoerd wordt door de droogijsstraalmachine, versneld geprojecteerd door middel van een pistool naar het te behandelen oppervlak. Via droogijsstralen kan de klant op een ecologisch verantwoorde manier reinigen en worden onderhoudskosten aanzienlijk gedrukt.

Cold Jet Benelux en Cold Jet Polska bieden een ruim assortiment droogijsstraalmachines aan. Zo zijn de Aero 30, Aero 75, Aero 75-DX en de i3 Microclean elektrisch aangedreven machines en de Power PT, Power PTX en SDI-5 pneumatisch aangedreven droogijsstraalmachines. De i3 Microclean beschikt over een zeer klein pistool en kleine nozzles die de grootte van een potlood hebben, waardoor deze droogijsstraalmachine zeer precies kan reinigen. De SDI-5 en de Power PTX zijn de enige machines die uitgerust zijn met een dubbelslangsysteem.

Het stralen door middel van droogijs wordt gebruikt in tal van toepassingen, waardoor het onderhoud aanzienlijk vereenvoudigd wordt. Enkele voorbeelden zijn: de reiniging van injectiematrijzen, de reiniging van industriële wafelijzers, de reiniging van elektrische onderdelen, enz.

In 2006 besloot ACP samen te werken met het Nederlands bedrijf ICS. De kernactiviteit van ICS is het transport van gekoelde en diepgevroren zendingen wereldwijd. Door de samenwerking met ICS beoogt ACP zich nog verder te specialiseren op het vlak van droogijstransport.

 

Keywords: co2, droogijs, kooldioxide, koolstofdioxide, koolzuur.